De Camino de Santiago is populairder dan ooit.
De officiële cijfers van het Pelgrimsbureau zijn heel bruikbaar om routes onderling te vergelijken. Wel is een belangrijke nuance nodig: ze registreren pelgrims die zich in Santiago melden. Het is dus geen telling van iedere wandelaar die ergens een stuk Camino loopt.
De Camino Francés blijft de grootste
De Camino Francés is nog steeds met afstand de grootste afzonderlijke route.
Maar er gebeurt iets interessants wanneer je de twee Portugese routes bij elkaar optelt.
De Portugese routes zijn sterk gegroeid
De centrale Camino Portugués en de Portugese kustroute zijn de afgelopen jaren sterk gegroeid.
Dat betekent niet dat de Francés leegloopt. Het totale aantal pelgrims is juist sterk gegroeid. Het betekent vooral dat wandelaars tegenwoordig uit veel meer routes kiezen.
Maar is de Camino Francés dan overal druk?
Nee.
Dat is een van de belangrijkste nuances achter deze cijfers.
De statistieken zeggen via welke route een pelgrim in Santiago arriveert. Hij zegt niet dat iemand de volledige route vanaf Saint-Jean-Pied-de-Port heeft gelopen.
Voor het halen van een Compostela hoef je bovendien niet een volledige Camino te lopen. Voor wandelaars geldt een minimale afstand van 100km waarbij de laatste etappe naar Santiago moet zijn. Verder moet er minimaal 70km aaneengesloten in Spanje op een officiële camino zijn gelopen.
Daarom beginnen veel pelgrims pas relatief dicht bij Santiago, maar kan het op de rest van de route veel rustiger zijn.
Waarom Sarria zo bekend is
Op de Camino Francés is Sarria het bekendste startpunt voor de laatste honderd kilometer.
Daardoor verandert de route hier merkbaar.
Wie al vanaf Saint-Jean-Pied-de-Port, Pamplona, Burgos of León loopt, heeft honderden kilometers achter de rug wanneer in Sarria ineens nieuwe groepen wandelaars aansluiten.
Juist op dit laatste deel ontstaat het beeld van een zeer drukke Camino.
Dat beeld is reëel, maar niet representatief voor alle 800 kilometer van de Camino Francés.
Op de Meseta tussen Burgos en León kun je bijvoorbeeld lange stukken lopen met veel minder mensen om je heen. Je kunt ook heel vaak helemaal in je uppie lopen.
Drukte zit ook in de etappe-indeling
Er speelt nog iets.
Veel gidsen gebruiken vergelijkbare etappes. Daardoor lopen mensen niet alleen op dezelfde route, maar stoppen ze ook in dezelfde plaatsen.
Het gevolg is voorspelbaar: Portomarín, Palas de Rei, Melide, Arzúa en O Pedrouzo kunnen vol aanvoelen, terwijl kleinere dorpen een paar kilometer ervoor of erna aanzienlijk rustiger zijn.
Daarom werken we op Caminogids ook met off-stage-etappes. Je blijft gewoon op de officiële Camino, maar kiest andere slaapplaatsen.
Onze off-stage-indeling van de Francés gebruikt na Sarria bijvoorbeeld Ferreiros, Ligonde, Boente en Salceda als overnachtingsplaatsen en passeert de bekendere standaardplaatsen overdag.
Je kunt de toename van wandelaars na Sarria daarmee niet laten verdwijnen. Maar wanneer je vanaf deze plaatsen start, kun je nog steeds in een heel rustige omgeving lopen en je kunt wel voorkomen dat je iedere avond precies met de grootste groep op hetzelfde eindpunt uitkomt.
Een rustige Camino kiezen?
Wie echt minder pelgrims wil tegenkomen, kan ook naar een andere route kijken.
De Primitivo, Norte en Vía de la Plata worden veel minder belopen dan de Francés en de Portugese routes.
Maar minder populair betekent niet automatisch beter. Op rustige routes zijn voorzieningen soms schaarser. Afstanden tussen albergues kunnen groter zijn en je hebt minder keuze als een accommodatie vol of gesloten is.
De Francés heeft juist een uitzonderlijk uitgebreid netwerk van slaapplaatsen, horeca, winkels en andere voorzieningen.
Wat zeggen de statistieken eigenlijk?
De cijfers van het Pelgrimsbureau zijn zeer bruikbaar, maar je moet weten wat je meet.
Het bureau registreert pelgrims die zich bij aankomst in Santiago melden. Het is dus geen telling van iedere persoon die ergens een stuk Camino wandelt.
Iemand die een week op de Francés loopt maar Santiago niet bereikt, ontbreekt.
Een pelgrim die alleen de laatste honderd kilometer loopt en zich wel in Santiago registreert, telt volledig mee.
Daarom kun je uit de statistieken uitstekend afleiden welke routes bij aankomst het meest worden gebruikt. Je kunt er niet rechtstreeks uit afleiden hoeveel wandelaars je op iedere willekeurige etappe zult tegenkomen.
En precies daarom is de vraag “welke Camino is het drukst?” ingewikkelder dan één ranglijst doet vermoeden.
